dyw11964dyw1, duw2, diw2
[< Clt. *dii̯ū (wef ff. ar gyflwr traws y gair a roes dydd), cf. Cym. heddiw, H. Wydd. in-diu a’r Llad. diū ‘yn ystod y dydd’]
eg. a grym adferfol.
Ar ddydd (o flaen enw diwrnod o’r wythnos neu ddiwrnod gŵyl):
(on) day (preceding the name of a specific day, e.g. week-day or feast-day).
13g. C 463-4, Dyv merchir. gueleisse guir yg cvinowant. Dyv iev bv. ir. guarth. it ad corssant.
13g. A 1714, duw mawrth gwisgyassant eu gwrym dudet.
14g. T 3612, Duw sul pryt pylgeint.
1346 LlA 117, hyt dymerchyr.
1346 LlA 156, o ar nan dy sadrnn hyt ar prim dy llun.
14-15g. IGE 244, Gwanu ei gorff ddyw Gwener (Siôn Cent).
c. 1400 RB ii. 260.
15g. LGC 114, Dyw Llun, a dyw Mawrth, trwy goed llinon.
1755 G. Owen: L 156.
Cfn.:
dyw Awst: the first day of August, Lammas day.
14g. WML 77.
1547 WS, Dyw Awst Lammas day.
dyw Calan: New-year’s day; kalends or first day of the month.
14g. Cy vii. 135.
14g. GDG 67.
c. 1400 R 13576-7.
1547 WS, Dyw kalan Newe yeres day.
dyw Calan gaeaf: the first day of November, All Saints’ day, All-hallows’ day.
1547 WS, Ddyw kalan gayaf Halowes.
dyw Calan Ionawr: New-year’s day, the kalends of January.
13g. A 720.
14g. WM 4565.
c. 1400 R 139610-11.
dyw Calan Mai, dyw Calanmai: May-day, the kalends of May.
1547 WS.
c. 1550 B vi. 47.
dyw Gwener y Groglith: Good Friday.
1547 WS, Dyw gwener y croglith Good Fryday.
dyw gŵyl Luc: the feast-day of Saint Luke.
dyw gŵyl Mihangel, dyw gŵyl Fihangel: Michaelmas day.
dyw gŵyl Badrig: Saint Patrick’s day, 17 March.
c. 1400 Haf 16 67.
1547 WS, Dyw gwyl patric Patrikes day.
dyw gŵyl Bawl: Saint Paul’s day.
1547 WS, Dyw gwyl Bawl Paules day.
dyw gŵyl Ystwyll, dyw Ystwyll: the feast of Epiphany.
c. 1400 R 118425, 13596.
15g. B v. 110.
15g. DN 112.
15-16g. TA 55.
1547 WS, Dyw ystwyll Twelfth Day.
dyw Iau Cyfarchafael (Cyrchafael, Cychafael): Ascension Thursday.
c. 1300 Pen 18 78.
14g. Mos 116 145b.
c. 1400 RB ii. 263, 331.
dyw Mawrth Ynyd: Shrove Tuesday.
dyw Mercher y Brad: Tenebræ Wednesday, Spy Wednesday.
c. 1400 R 114522.
1547 WS, Dyw merchyr y brad Tenebre wednysday.
dyw Mercher y Lludw: Ash-Wednesday.
c. 1300 Pen 18 86.
1547 WS, Dyw merchur y lludw Ash wednysday.
1608 CRC 198.
dyw Nadolig: Christmas day.
14g. BT 228.
14g. WM 22613-14.
c. 1400 R 121711.
c. 1400 MM 80.
15g. LGC 173.
16-17g. HG 126.
dyw Pasg: Easter day.
14g. WM 22614.
14g. YCM 39.
15g. LHDd 69.
15g. LGC 426.
dyw Pasg bychan: Low Sunday.
13g. AL i. 130.
16g. B v. 27.
dyw Sul gwyn, dyw Sulgwyn: Whit Sunday.
Dchr. 14g. H 110b2.
14g. HMSS ii. 185.
dyw Sul y Drindod: Trinity Sunday.
dyw Ynyd = dyw Mawrth Ynyd.
c. 1400 R 114517.
15g. LGC 337.
dyw Ystwyll, gw. dyw gŵyl Ystwyll.
Gw. hefyd dydd, diau2, difiau, dywiau, dywllun, dywsul, heddiw.